Zapalenie przyzębia – najczęstsze schorzenie periodontologiczne.

Periodontologia (do niedawna nazywana parodontologią ze względu na najczęstsze schorzenie w postaci parodontozy) jest działem stomatologii zajmującym się diagnozowaniem, leczeniem schorzeń i problemów przyzębia, a także tkanek otaczających i znajdujących się bezpośrednio przy zębie.

Przyzębie, czyli właściwie co?

Choroby przyzębia są chorobą społeczną. Kłopotów zdrowotnych związanych z przyzębiem doświadczają zarówno dzieci, jak i dorośli. Tuż obok próchnicy są jedną z głównych przyczyn utraty zębów u dorosłych. Na uwagę zasługuje także stwierdzenie, według którego zalicza się je do listy dziesięciu najczęściej występujących chorób na świecie. Samo przyzębie jest zespołem tkanek, które otaczają i unieruchamiają ząb. W skład przyzębia wchodzą: dziąsło, ozębna, cement korzeniowy oraz kość wyrostka zębodołowego. Można je także podzielić na brzeżne oraz okołowierzchołkowe. Oprócz utrzymywania zęba w kości jego funkcją jest ochrona struktur położonych bezpośrednio pod dziąsłem.

Dlaczego przyzębie choruje?

Podstawową przyczyną chorób przyzębia jest przede wszystkim nieprawidłowa higiena jamy ustnej lub nawet jej absolutny brak. Jama ustna stanowi doskonałe środowisko dla niezliczonej ilości bakterii i grzybów. Ślina pomaga utrzymywać ich poziom we względnej równowadze. Usuwanie bakterii z jamy ustnej wspomagać powinniśmy poprzez szczotkowanie i nitkowanie. Oczywiście pomocne jest tylko wtedy, kiedy przeprowadzane jest w sposób prawidłowy. W przeciwnym razie osadzające się na zębach bakterie zamieniają się z czasem w twardy kamień nazębny, będący idealną pożywką dla patogenów. Zaatakowane w ten sposób tkanki miękkie i więzadła zaczynają chorować. Zła higiena lub jej brak to nie wszystko, istnieją także inne powody chorób przyzębia, do których zaliczyć można:
- uwarunkowania genetyczne,
- choroby ogólnoustrojowe,
- wrodzone lub nabyte wady zgryzu,
- źle wykonane uzupełnienia protetyczne (mosty, korony, protezy),
- bruksizm,
- zgrzytanie zębów.

Przyczyn może być więcej. Wśród nich wymienić można nieprawidłowe wypełnienia zębów, niewłaściwą dietę (niedobory witamin z grupy B i C) oraz nadużywanie alkoholu i palenie papierosów. Problemy pojawić się mogą także u osób chorych na bulimię. Kwasy żołądkowe potrafią osłabić dziąsła i doprowadzić do wżerów. Poza tym w okresie dojrzewania, ciąży lub menopauzy dochodzi do zmian hormonalnych, które mogą mieć wpływ na stan przyzębia. Także przyjmowanie niektórych leków może się przyczynić do pogorszenia stanu naszej jamy ustnej (padaczka, niektóre choroby układu krążenia oraz antybiotyków z grupy cefalosporyn, środki antykoncepcyjne).

Parodontoza - co to za choroba?

Z chorobą tą w Polsce zmaga się blisko 70% społeczeństwa. Nie jest pocieszającym również fakt, że jest to choroba dziedziczna. Pod nazwą tą kryje się zapalenie przyzębia, które może doprowadzić do utraty zębów. Przyczyną prowadzącą do stanu zapalnego jest działanie bakterii obecnych w osadzie i kamieniu nazębnym. O przyczynach chorób przyzębia pisaliśmy już powyżej. Jeśli chodzi o objawy, to pierwszym i często jedynym jest krwawienie dziąseł pojawiające się przy szczotkowaniu zębów. Pojawiają się także objawy takie jak: zaczerwienienie i bolesność dziąseł, odsłonięcie szyjek zębowych, nadwrażliwość na zmiany temperatury, przemieszczanie się zębów (szpary między zębami), chwianie się zębów, nieprzyjemny zapach z ust, a na samym końcu nawet wypadanie zębów.

Leczenie parodontozy

Parodontoza jest przewlekłym zapaleniem przyzębia, a skoro przewlekłym, to leczenie go bywa czasochłonne. Tylko cierpliwość i systematyczne działania przynoszą pożądane rezultaty. Częste wizyty w gabinecie stomatologicznym wiążą się z kosztami, jednak walka o zachowanie własnych zębów jest tego warta. Powstrzymanie choroby lub jej spowolnienie pozwoli nam dłużej cieszyć się naturalnym uśmiechem. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia można by uniknąć nawet 50% zachorowań u dzieci, gdyby w odpowiedni sposób zadbać o profilaktykę.

Samo leczenie parodontozy jest w dużym stopniu uzależnione od stopnia zaawansowania choroby. Stopień ten jest opisany przez tak zwany wskaźnik periodontologicznych potrzeb leczniczych. Pacjent posiadający zdrowe przyzębie, które krwawi po mało inwazyjnym zgłębnikowaniu, wymaga tylko instruktażu higieny jamy ustnej. Może się jednak okazać, że konieczne będzie przeprowadzenie zabiegów niechirurgicznych. Wtedy nagromadzony kamień nazębny powinien zostać usunięty, kieszenie dziąsłowe poniżej głębokości 6 mm dokładnie oczyszczone, a nawisające wypełnienia skorygowane. Jeśli kieszenie dziąsłowe są głębsze niż 6 mm, to przypadki takie leczy się już za pomocą metod chirurgicznych.

Kto zajmuje się leczeniem parodontozy?

Leczeniem wszystkich chorób przyzębia zajmuje się odrębna dziedzina stomatologii nazywana periodontologią. Lekarz periodontolog powinien skupiać się przede wszystkim na najbardziej skomplikowanych przypadkach. Wiele czynności można wykonać jednak w każdym gabinecie i wystarczająca do tego celu jest chociażby przeszkolona higienistka stomatologiczna bądź zwykły lekarz dentysta.

Jak zapobiegać parodontozie?

Najlepszą sposobem jest regularne odwiedzanie gabinetu stomatologicznego. Są przypadki w których nawet drobiazgowe dbanie o higienę jamy ustnej w domu nie potrafi uratować nas przed zapaleniem przyzębia. Wizyty u dentysty są więc jedyną okazją do tego, aby na wczesnym etapie we właściwy sposób zareagować i zahamować postęp choroby. Regularne kontrole i przeprowadzenie pełnej higienizacji (skaling naddziąsłowy i poddziąsłowy, piaskowanie, polerowanie, fluoryzacja) pozwalają w znacznym stopniu zmniejszyć ryzyko parodontozy.